Η περίοδος του χειμώνα είναι η ιδανική στιγμή για να εμπλουτίσετε τον κήπο ή το κτήμα σας. Πολλοί ερασιτέχνες και επαγγελματίες καλλιεργητές επιλέγουν τα γυμνόριζα φυτά που διατίθενται στα φυτώρια αυτή την εποχή. Τι είναι όμως ακριβώς και γιατί αποτελούν την καλύτερη value-for-money επιλογή;
Τι είναι τα γυμνόριζα φυτά;
Τα γυμνόριζα είναι κυρίως φυλλοβόλα καρποφόρα δέντρα, καλλωπιστικοί θάμνοι και αμπέλια, τα οποία πωλούνται χωρίς γλάστρα και χώμα (μπάλα ριζών). Το ριζικό τους σύστημα είναι “γυμνό”, γι’ αυτό και διατηρούνται προσωρινά σε υγρή άμμο, ροκανίδι ή νερό μέχρι να τοποθετηθούν στην οριστική τους θέση στο έδαφος.
Γιατί να προτιμήσετε γυμνόριζα δέντρα: Τα 3 κύρια πλεονεκτήματα
Η επιλογή γυμνόριζων φυτών έναντι των φυτών σε γλάστρα προσφέρει σημαντικά οφέλη:
- Οικονομία: Έχουν σημαντικά χαμηλότερο κόστος αγοράς, επιτρέποντάς σας να φυτέψετε περισσότερα δέντρα με το ίδιο budget.
- Εύκολη Μεταφορά: Λόγω έλλειψης χώματος και γλάστρας, είναι ελαφριά και μεταφέρονται πανεύκολα χωρίς φθορές.
- Καλύτερη Προσαρμογή: Η φύτευση την περίοδο του ληθάργου (χειμώνας) επιτρέπει στο φυτό να εκμεταλλευτεί τις βροχές, μειώνοντας τις ανάγκες για πότισμα κατά την εγκατάσταση.
Ποια φυτά διατίθενται ως γυμνόριζα;
Στην ελληνική αγορά θα βρείτε μια τεράστια ποικιλία από γυμνόριζα δέντρα και θάμνους, όπως:
- Οπωροφόρα: Αμυγδαλιά, αχλαδιά, μηλιά, καρυδιά, βερικοκιά, κερασιά, ροδιά, συκιά, λωτός, κυδωνιά.
- Καρποφόροι Θάμνοι: Μύρτιλο, βατόμουρο, φραγκοστάφυλο, βύσσινο.
- Καλλωπιστικά & Άλλα: Τριανταφυλλιές και αμπέλια (κλήματα).
Οδηγός Φύτευσης Βήμα-Βήμα
Για να εξασφαλίσετε ότι τα φυτά σας θα “πιάσουν” και θα βλαστήσουν δυναμικά την άνοιξη, ακολουθήστε τα παρακάτω βήματα:
1. Η κατάλληλη εποχή
Η ιδανική περίοδος στην Ελλάδα είναι από τα μέσα Νοεμβρίου έως τα τέλη Φεβρουαρίου. Στόχος είναι να φυτευτούν όσο βρίσκονται σε λήθαργο, πριν αρχίσουν να “φουσκώνουν” οι οφθαλμοί τους.
2. Προστασία της ρίζας
Μην αφήνετε τις ρίζες εκτεθειμένες στον ήλιο και τον αέρα, καθώς μπορεί να ξεραθούν σε λίγα μόλις λεπτά. Αν δεν τα φυτέψετε αμέσως, τυλίξτε τις ρίζες με βρεγμένη λινάτσα ή τοποθετήστε τα σε έναν κουβά με υγρή άμμο.
3. Προετοιμασία και Κλάδεμα
- Ρίζες: Πριν τη φύτευση, “φρεσκάρετε” τις ρίζες κλαδεύοντας ελάχιστα τις άκρες τους. Αυτό διεγείρει το φυτό να βγάλει νέα ριζίδια.
- Λάκκος: Ανοίξτε έναν λάκκο διαστάσεων τουλάχιστον 50×50 εκ. Εμπλουτίστε το χώμα στη βάση με κομπόστ ή καλά χωνεμένη κοπριά.
4. Η σωστή τοποθέτηση
Το πιο κρίσιμο σημείο: Το σημείο εμβολιασμού πρέπει να βρίσκεται πάντα 5 εκατοστά πάνω από την επιφάνεια του εδάφους. Αν το παραχώσετε, υπάρχει κίνδυνος σαπίσματος ή αλλαγής της ποικιλίας.
Τip : Τα γυμνόριζα φυτά δεν “διψάνε” αμέσως, καθώς ο μεταβολισμός τους είναι πολύ αργός το χειμώνα. Ωστόσο, το πρώτο πότισμα αμέσως μετά τη φύτευση είναι απαραίτητο για να “καθίσει” το χώμα γύρω από τις ρίζες και να φύγει ο αέρας.
Η επιλογή των κατάλληλων δέντρων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το υψόμετρο και τις θερμοκρασίες της περιοχής σας. Στην Ελλάδα, έχουμε τρεις βασικές ζώνες καλλιέργειας για γυμνόριζα οπωροφόρα:
1. Για ορεινές και ημιορεινές περιοχές (Με χαμηλές θερμοκρασίες)
Αν βρίσκεστε σε περιοχή με αρκετό κρύο και παγετούς το χειμώνα, αυτά τα δέντρα είναι τα πιο ανθεκτικά:
- Καστανιά & Καρυδιά: Λατρεύουν το υψόμετρο και τις χαμηλές θερμοκρασίες.
- Μηλιά & Αχλαδιά: Χρειάζονται πολλές “ώρες ψύχους” για να καρπίσουν σωστά.
- Κερασιά & Βυσσινιά: Αντέχουν στο κρύο, αλλά χρειάζονται προσοχή στους όψιμους παγετούς της άνοιξης που μπορεί να κάψουν τα άνθη.
2. Για πεδινές περιοχές & Κεντρική Ελλάδα
Εδώ οι επιλογές είναι οι περισσότερες, καθώς το κλίμα ευνοεί τα περισσότερα φυλλοβόλα:
- Αμυγδαλιά: Η πρώτη που ανθίζει. Προτιμήστε ποικιλίες όψιμης άνθησης (όπως η Ferragnes) για να γλιτώσετε τα κρύα του Φλεβάρη.
- Ροδακινιά & Βερικοκιά: Ιδανικές για περιοχές με ζεστά καλοκαίρια.
- Δαμασκηνιά: Πολύ προσαρμοστικό δέντρο που αντέχει σε διάφορους τύπους εδαφών.
3. Για παραθαλάσσιες & Νότιες περιοχές (Ήπιο κλίμα)
Σε περιοχές όπως η Κρήτη, η Πελοπόννησος ή τα νησιά, επιλέγουμε δέντρα που δεν έχουν μεγάλες απαιτήσεις σε κρύο:
- Συκιά: Ανθεκτική στην ξηρασία και την αλμύρα.
- Ροδιά: Προσαρμόζεται εξαιρετικά και προσφέρει υπέροχη ανθοφορία.
- Λωτός: Ένα δέντρο που κερδίζει έδαφος στην Ελλάδα, με ελάχιστες απαιτήσεις σε ψεκασμούς.
Τι πρέπει να προσέξετε πριν αγοράσετε:
| Χαρακτηριστικό | Τι να ελέγξετε |
| Αυτογόνιμο ή όχι; | Κάποια δέντρα (π.χ. πολλές κερασιές ή αμυγδαλιές) χρειάζονται και δεύτερο δέντρο κοντά τους για επικονίαση. |
| Υποκείμενο | Ρωτήστε στο φυτώριο αν το δέντρο είναι εμβολιασμένο σε υποκείμενο που αντέχει σε “δύσκολα” εδάφη (π.χ. πολύ αργιλώδη ή ασβεστολιθικά). |
| Ποικιλία | Επιλέξτε ποικιλίες που ωριμάζουν σε διαφορετικές περιόδους αν θέλετε να έχετε φρούτα όλο το καλοκαίρι. |
